Ut pictura poesis

UT PICTURA POESIS:
Verhalende schilderkunst

Schilderkunst en dichtkunst gelden van oudsher als zusterkunsten. De beroemde uitspraak van de Romeinse schrijver Horatius ‘ut pictura poesis’ – poëzie is als schilderkunst – werd in de renaissance nieuw leven ingeblazen. Vanaf dat moment legden ambitieuze schilders zich toe op het schilderen van voorstellingen met een verhalend karakter: de zogenaamde historieschilderkunst. Net als schrijvers stonden ze voor de opgave verhalen op heldere, instructieve en boeiende wijze te presenteren. Ze zochten methoden om het chronologisch verloop van een verhaal in een schildering te suggereren, de stijl af te stemmen op de inhoud en hoe effectief gebruik te maken van lichaams- en gebarentaal. In navolging van schrijvers gaven schilders nu ook veel aandacht aan verhaalstructuur, setting en karakterisering van personages.

De cursus geeft u inzicht in de principes die ten grondslag liggen aan de verhalende schilderkunst van grofweg 1300 tot 1800: compositie, spanningsopbouw, psychologische interpretatie. Daarbij worden de kunstwerken regelmatig vergeleken met tekstfragmenten van zowel klassieke auteurs als Homerus, Plinius, Lucretius, Lucianus, Ovidius, als van eigentijdse schrijvers. De vergelijkingen leveren een instructief beeld op van de overeenkomsten èn verschillen tussen de zusterkunsten. Tegelijkertijd verdiepen ze uw kennis van de grote thema’s die de westerse kunst en literatuur hebben geïnspireerd.

Globaal komen de volgende thema’s aan bod:
de overgang van devotionele naar verhalende schilderkunst: de invloed van de Gouden Legende vanaf ca. 1300
Mythologische en allegorische verhalen ter versiering van meubilair in patriciërshuizen:
Verhalencycli op schilderijen en fresco’s in Italiaanse vorstenhoven
`Poesie’ en andere voorstellingen aan het hof van de Habsburgers in Madrid en in Praag/Wenen (Rudolph II)’
Historie, allegorie en embleemkunst in de Nederlanden
Arcadië in poëzie en schilderkunst: van Torquato Tasso tot P.C. Hooft
Kunst en literatuur in modernere tijd