PARAGONE. Wedijver tussen de kunsten

PARAGONE  Wedijver tussen de kunsten

 ‘’Het oog is het venster van de ziel. Als jullie, dichters of musici, dingen niet met je eigen ogen hadden gezien, dan hadden jullie de grootste moeite gehad die dingen in je creaties te suggereren’, aldus Leonardo da Vinci in zijn pleidooi voor de superioriteit van de schilderkunst.

Sinds de Renaissance komen dergelijke vergelijkingen tussen verschillende kunstdisciplines vaak voor. Schilders gingen andere kunstvormen verkennen om die met eigen wapens te verslaan. De andere kunstvormen betaalden met gelijke munt terug. De wedijver tussen de kunsten, de zogenaamde paragone, werkte zeer stimulerend. Kunstenaars waren steeds bezig de grenzen van hun kunstvorm te verleggen. Gaandeweg vond hierdoor een vermenging plaats van kunsten en ontstonden schilderijen waarin je als het ware de muziek kunt horen en gedichten kunt verstaan. Schilderkunst veranderde in ’stille poëzie’ en de geschilderde kleurencombinaties riepen als vanzelf een scala aan klankkleuren op. Het begrip synesthesie, de vermenging van de zintuigen, was geboren.

In deze cursus behandelen we het thema van de paragone van de Renaissance tot circa 1900 toen de vervlechting van kunsten haar hoogtepunt bereikte. De cursus kent een thematische opzet, waarbij achtereenvolgens de verhouding schilderkunst-beeldhouwkunst, schilderkunst-literatuur/poëzie en de verhouding schilderkunst-muziek aan de orde komen.