Landelijk Toscane

LANDELIJK TOSCANE

De Toscaanse stadscultuur die zich in de middeleeuwen ontwikkelde, is nog tastbaar aanwezig en vormt een levende bron van inspiratie voor nu. Door het samengaan van cultuur en natuur,  verleden en heden vervult  Toscane nog steeds een voorbeeldfunctie. 
In deze cursus gaan we het beeld van het oude Toscane  reconstrueren, daarbij ons beperkend tot het landelijke Toscane: de kloosters, dorpen, kleine stadjes.
Schilderkunst, beeldhouwkunst en architectuur worden in onderlinge samenhang behandeld waarbij de nadruk ligt op oorspronkelijk gebruik en functie. Aan de orde komen: 

Stedenbouw: Toscaanse stadjes zijn als onneembare vestingen gebouwd op heuveltoppen. Etruskische en Romeinse overblijfselen vormden de basis  voor de hernieuwde stadsaanleg in de middeleeuwen, waarbij evenveel  belang werd gehecht aan schoonheid als aan doelmatigheid: lokale trots was een belangrijke drijfveer achter de bouwactiviteiten. Toscane kent ook mooie voorbeelden van stedelijke utopieën uit de renaissancetijd zoals  Pienza.
Kerken dienden als sieraad voor God, èn als sieraad voor de stad. In de parochiekerken zijn prachtige kunstwerken te bewonderen: fresco’s van Ghirlandaio en Gozzoli in San Gimignano en van Piero della Francesca in Monterchi; in Massa Martiima een altaarstuk van Ambrogio Lorenzetti.
Kloosters. Dwars door Toscane loopt de Via Francigena, de pelgrimsroute naar Rome. Langs deze route staan op dagmars afstand van elkaar kloosters van benedictijnen, cisterciënzers en andere  kloosterordes:  San Galgano, S. Antimo, Monte Oliveto. Ook uit de barok zijn fantastische kloosters bewaard gebleven zoals het kartuizer klooster in de buurt van Pisa, de Certosa di Pisa.
Raadhuizen, palazzi, villa’s. De 12de en 13de eeuw zagen de opkomst van Toscaanse stadsrepublieken, een unieke periode in de geschiedenis waarin voor het eerst burgers de dienst uitmaakten. Raadhuizen zijn de trotse symbolen van het republikeinse elan van die tijd; het zijn gemeenschapshuizen die ook latere architecten (o.a. Berlage) inspireerden.  In de renaissance werden palazzi en villa’s eveneens beeldbepalende gebouwen.