Gebaren- en lichaamstaal

GEBAREN- EN LICHAAMSTAAL
over non verbale communicatie in de schilderkunst

Kennis van gebarentaal is van groot nut voor het begrijpen van de betekenis van voorstellingen op oude schilderijen. Vooral in de middeleeuwen maakten kunstenaars graag gebruik van de codering van gebaren om via non-verbale weg de boodschap van een voorstelling te verduidelijken. In de loop van de tijd zijn die conventies grotendeels in de vergetelheid geraakt. Vaak worden gebaren nu heel anders geduid dan wat oorspronkelijk de bedoeling was.
Vanaf de renaissance wordt de gebarentaal gevarieerder en meer individueel bepaald. Maar ook dan blijken de gebaren, in combinatie met lichaamshouding en gelaatsexpressie, toch aan bepaalde normen te blijven voldoen.
In deze lezing proberen we de gebaren- en lichaamstaal te reconstrueren aan de hand van vergelijkingen en handleidingen voor kunstenaars, redenaars en monniken met zwijgplicht. Dit levert een boeiende zoektocht op naar het verband tussen lichaam en geest in de kunst.